Tsundoku, ya da yığın

Japoncada, alınıp henüz okunmayan kitaplar için bir kelime var. Sandığından daha eski.

Yayın kurulu · 11 Ekim 2026

Tsundoku (積ん読), kitap alıp onları okumadan üst üste biriktirme alışkanlığıdır. Kelime küçük bir şakadır. Tsunde oku, bir şeyi üst üste koyup sonraya bırakmak demek. Doku ise okumak. İkisi birleşince yığın da bir tür okumaya dönüşür.

Yeni bir argo değil. Londra’daki SOAS’ta modern öncesi Japon metinleri profesörü Andrew Gerstle, 2018’de BBC’ye kelimenin 1879 gibi erken bir tarihte, Meiji döneminde basılı olarak geçtiğini söyledi. O zaman da kitap kurtları üzerine bir şakaydı. Bugün Cambridge Dictionary’de yer alıyor.

Azarlamayan bir kelime

Okunmamış kitaplar için kullanılan kelimelerin çoğu sitemdir. Birikmiş iş. Suçluluk yığını. Okunacaklar. Okumayı, geride kaldığın bir iş gibi gösterirler. Tsundoku daha yumuşaktır. Bir alışkanlığı anlatır ve anlatırken biraz gülümser.

Uygulamada bu yüzden onu kullanıyoruz. Ana ekranındaki sayının adı “Okunacak” değil. Adı Tsundoku. O bir borç değil. Kütüphanenin hâlâ önünde duran kısmı.

Ne zamandır bekliyor

Yığındaki her kitabın bir tarihi vardır: eve geldiği gün. Bazıları geçen hafta geldi. Bazıları bir taşınmadan, bir doğum gününden, bir kez gittiğin bir şehirdeki kitapçıdan beri bekliyor. En eskisi çoğu zaman en ilginç olanıdır. Neden hâlâ burada olduğunu kendine sor. Genellikle iyi bir sebebi vardır.

Dergi, mektupla.

Okumaya değer bir şey olduğunda kısa bir mektup. Başka hiçbir şey.

Onay için tek bir e-posta. Her mektupta abonelikten çıkabilirsin.

Dergide ayrıca